İDEYA XƏRİTƏSİ NƏDİR? ONU NECƏ HAZIRLAMALI?

İdeya xəritələri öyrədənlər və öyrənənlər tərəfindən öyrənmə fəaliyyətlərində uzun müddətdir istifadə olunan bir vasitədir. Aparılan tədqiqatlar göstərir ki, ideya xəritələrinin hazırlanması yaddaşı möhkəmləndirir və məlumatın uzun müddət yadda qalmasına kömək edir. Eyni zamanda öyrənənin tənqidi düşüncə, analiz etmək kimi bacarıqlarını inkişaf etdirir. Öyrənilən mövzunun, fəaliyyətin, prosesin ideya xəritəsinin hazırlanması zamanı bu fəaliyyətin və ya mövzunun elementləri müəyyən olunur, onlar arasındakı əlaqələr araşdırılır. Nəticədə tədqiq edilən mövzu öyrənən üçün daha aydın, başa düşülən bir formaya çevrilir. İdeya xəritələrindən öyrənmə prosesində müxtəlif məqsədlər üçün istifadə etmək mümkündür: 

  • Qeydlər aparmaq üçün
  • Təhlil və analiz prosesində
  • Tədqiqat prosesində
  • Xülasə hazırlamaq üçün
  • Konsept və proseslərin vizullaşdırılması
  • Problemin həll yolunu araşdırmaq
  • Yaradıcılıq prosesində yeni məhsulun hazırlanması üçün
  • Planlaşdırma işlərində

Günümüzdə ideya xəritələri hazırlamaq üçün ödənişli və ödənişsiz müxtəlif alətlər mövcuddur. Əgər əvvələr bu alətlərdən istifadə edən zaman ideya xəritəsinə yalnız mətn və oxlar daxil etmək olurdusa, günümüzün alətləriə ideya xəritələrinə, fiqurlar, şəkil, video, linklər kimi müxtəlif obyektləri daxil etməyə imkan verir.  İdeya xəritəsiz hazırlanan zaman bu iki yanaşmadan istifadə edə bilərsiniz. 

1- ci üsulda ideya xəritəsinin əsas sualı daha sonra onun cavabını tapmağa kömək edən yardımçı suallar daxil edilir. Hər bir sualın cavabı xəritəyə əlavə olunur və cavablar arasındakı əlaqələr müəyyənləşdirilir.

2- ci üsulda isə ideya xəritəsi ilə bağlı şagird bütün bildiklərini xəritəyə daxil edir. Daha sonra bu elementlər müəyyən əlamətlərə görə qruplaşdırılır. Qruplar isə onları birləşdirən əlamətlərə -suallara birləşdirilir. Daha sonra qruplar arasındakı daxili əlaqələr müəyyən edilir.

İdeya xəritəsi hazırlayan zaman aşağıdakılara diqqət etməkdə fayda var:

  • Əsas tədqiqat obyektini və ya sualını ölçüsünə və rənginə görə digərlərindən fərqləndirin
  • İdeya xəritənizin eyni qrupa məxsus qollarının eyni ölçüdə və rəngdə edin
  • İdeya xəritənizin daha aydın olması üçün uyğun və düşündürücü şəkillərdən istifadə edin
  • İstinad mənbəyi kimi linklərdən istifadə ideya xəritənizi daha zəngin edəcəkdir

Bu yazımızıda sizə ideya xəritələri hazırlamaq üçün istifadə edə biləcəyiniz 5 müxtəlif aləti təqdim edirik.

  1. https://coggle.it/  – ödənişsiz platformadır. İnternet brauzeri  üzərindən çalışır. Hazırladığınız xəritəni şəkil və ya pdf kimi yükləmək imkanı təqdim edir. 
  2. https://www.mindmup.com/ – internet brauzeri üzərindən çalışan növbəti platforma. Hazırladığınız ideya xəritələrini müxtəlif ölçülərdə və formatlarda yaddaşda saxlamağa imkan verir.
  3. Bubbl.us– asan istifadəçi imkanlarına görə digər ideya xəritəsi proqramlarından fərqlənir. Əgər bu işdə yenisinizsə qısa müddətdə öyrənib yüksək keyfiyyətli işlər hazırlaya bilərsiz.
  4. https://www.mindomo.com/ – brauzer üzərindən işləyir. İlk 3 ideya xəritəsini hazırlamaq pulsuzdur. Hazırladığınız xəritələri müxtəlif formatlarda saxlamaq və paylaşmaq imkanı təqdim edir.
  5. https://simplemind.eu/ – proqram şəkilində kompüterə yüklənən bu alət ideya xəritələrində səs və digər media resurslarından asanlıqla istifadəsinə imkan verir.

Verlmiş videoda Bubbl.us ilə ideya xəritəsinin hazırlanması qaydası ilə tanış ola bilərsiz.

İdeya xəritələrinin hazırlanması

Yaradıcılıqla öyrənmə- Oyun başlasın ! -onlayn kurs

Kursun məqsədi: Yaradıcılıq ilə öyrənmə: oyun başlasın! coursekursu, bütün fənlərdən ibtidai və orta məktəb müəllimlərini oyun vasitəsilə öyrənməyin əhəmiyyətini başa düşməyə və sinifdə oyunların istifadə  edilməsi yollarını göstərməyi hədəfləyir. Bu onlayn kurs oyunlarla öyrətmək, oyunlar vasitəsilə yaratmaq və oyun yaratmaq istəyən müəllimlər üçün xüsusilə qiymətlidir və iştirakçılara daha məhsuldar və yenilikçi tədris və təlim üçün müxtəlif vasitələr, qaynaqlar və tətbiqlər təqdim etməyi nəzərdə tutmuşdur.

Başlama tarixi: 29 Aprel 2019

Müddəti: 6.5 həftə

Təlim dili: Ingilis dili

Bütün mərhələləri uğurla tamamlayan iştirakçılara sertifikat veriləcəkdir.

Link: http://academy.schooleducationgateway.eu

Peşəkar inkişaf üçün təlim seçərkən diqqət etməli olduğumuz meyarlar

Günümüzdə müəllimlik hər zaman özünü inkişaf etdirməyi tələb edən peşə sahəsidir. Müəllim hər zaman öz biliklərini artırmalı, bacarıqlarını inkişaf etdirməli və yeniliklərdən xəbərdar olmalıdır. Bunun üçün təhsil sahəsində təşkil olunan təlimlərdə iştirak etmək hər bir müəllimin arzusu və istəyidir. Bəs təlim seçərkən hansı faktorlara diqqət etmək lazımdır? Bu yazımda  təlim seçərkən diqqətli olmanız gərəkən meyarlar haqqında danışacam.

  1. Təlimin mövzusu nədir? Bəzən təlimin adı qulağa gözəl səslənsə də təlim bildiyiniz bir mövzuda və yaxud sizin üçün maraqlı olmayan bir mövzuda ola bilər. Ona görə də təlimə qoşulmazdan əvvəl təlimin mövzusu ilə maraqlanın və özünüzə sual verin bu mövzunu bilmək sizə nə qədər lazımdır? Gələcək işlərinizdə bu mövzu sizə nə qədər faydalı olacaq? Təlim seçərkən çalışın ki, sizə bugün ki  işinizdə daha çox lazım olan mövzularda olan təlimlərə üstünlük verəsiniz.
  2. Təlimçi kimdir? Təlimin mövzusu nə qədər əhəmiyyətlidirsə, təlimi keçən təlimçi də bir o qədər mühüm meyardır. Təlimini keçdiyi mövzuya  tam bələd olmayan bir təlimçinin təlimində vaxtınızı və pulunuzu itirməyi sizdə istəməzsiniz. Buna görə də, təlimində iştirak etmək istədiyiniz təlimçini təliminə getməzdən əvvəl təcrübəsini, əvvəlki təlimlərini araşdırın. Əvvələr həmin təlimçinin təlimində iştirak etmiş dostlarınızdan və həmkarlarınızdan təlimçi haqqında məlumat əldə edin.
  3. Təlimin müddəti mövzuya uyğun olmalıdır. Nəzərə alın ki təlim əgər çox qısa müddətlidirsə, sizə öyrəndiklərinizi tətbiq etmək və yaxud müzakirə etmək imkanı verməyəcək. Bu zaman təlim sizin gözlədiyiniz effekti verməyəcək, elə öyrəndiklərinizin böyük hissəsini təlimdən bir neçə gün sonra unudacaqsınız. Buna görə də, təlim seçən zaman bir və yaxud bir neçə gün davam edən təlimlərə üstünlük verin.
  4. Təlimin planı və ya toxunulacaq mövzunun qısa xülasəsi paylaşılıbmı? Peşəkar insanlar tərəfindən hazırlanan təlimlərin planı və yaxud qısa xülasasi iştirakçıları məlumatlandırmaq məqsədi ilə əvvəlcədən paylaşılır, təlimdə toxunulacaq mövzular haqqında iştirak etmək istəyən şəxslərə məlumat verilir. Siz bu plan və yaxud məlumatla tanış olmaqla, təlimdən öncə təlimin mövzusu haqqında məlumat əldə etmiş olursunuz. Bu isə sizi sizin üçün maraqlı olmayan bir mövzuda olan təlimdə iştirak etməkdən qoruyur.
  5. Təlimin qiyməti. Təlimi seçərkən mühüm faktorlardan biri də təlimin qiymətləridir. Ölkəmizdə bu gün keçirilən təlimlərin bəzilərinin qiymətlərinin normadan yüksək olduğunu düşünürəm. Əgər təlimdə danışılacaq mövzunu özünüz interetdən öyrənə bilərsinizsə, niyə həmin mövzunun təliminə vəsaitinizi xərcləyəsiniz? Eyni zamanda həmin təlimə xərclədiyiniz vəsaitə bir neçə kitab da alıb oxuya bilərsiniz. Təlimlərə “Yüksək ödəniş tələb olunur, keyfiyyəti də yaxşı olar” fikri ilə yanaşmayın. Unutmayın ki, “Aşbaz yaxşı olduqda, ucuz ətdən də şorba olur”. 
  6. SERTIFIKAT- Sertifikat əldə etdiyimiz uğurun bir göstəricisi olsa da, gedəcəyiniz təlimləri sertifikat verib -verməməsinə görə seçməyin. Sonda sertifikat verilməyən faydalı təlimlər və sonda sertifikat verilən heç bir faydası olmayan təlimlər də var. Əgər getdiyiniz təlim ikinci qrupa aiddirsə aldığınız sertifikatın heç bir dəyəri olmayacaq. Sertifikata görə təlim seçib gedirsinizsə, sertifikatı verən qurumun buna nə qədər səlahiyyəti olmasını, sertifikatın TN tərəfindən tanınıb-tanınmaması əvvəlcədən aydınlaşdırın.

Bəs siz təlim seçərkən hansı meyarlara görə seçirsiniz? Fikirlərinizi paylaşmağı unutmayın.

Onlayn seminar elanı

Hörmətli müəllimlər.

22.05.2015 -ci il tarixində saat 11.00- da Google Drive- əməkdaşlığın yeni ünvanı adlı onlayn seminar keçriləcəkdir.

Seminarda iştirak etmək istəyənlər aşağıdakı formu doldurmaları xahiş olunur.

Qeyd: Seminar ödənişsizdir, seminarda qeydiyatdan keçən ilk 10 nəfər iştirak edəcəkdir. Seminar iştirakçılarının Gmail hesabı olması mütləqdir.

Qeydiyyat üçün link:

https://docs.google.com/forms/d/1KEOmnxwHhZLhAHUfAHg6FmEwC-S0XR9XlX1Osq5FbIk/viewform

google drive telimi.jpg